Yüzde 10 bin getiri: O fonlar mercek altında!

HAZİNE ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “Fon mühendisliği yapıyorlar” diye dikkat çektiği yatırım fonlarına yönelik tartışmalar büyüyor.

Yüzde 10 bini aşan getiriler ile iştah kabartan bu fonlar aynı zamanda büyük kayıplara da neden oluyor.

Nefes gazetesinin haberine göre ekonomi yönetiminin de dikkatini çeken bazı fonlardaki büyük oynaklığa karşı önlem alınacağı belirtiliyor. Nitekim, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Başkanı İbrahim Ömer Gönül, manipülasyon ve fonlara ilişkin düzenleme hazırlıklarının tamamlandığını belirterek “Gerekirse lisans iptallerine gideriz” sözleri ile uyarıda bulundu. Borsa İstanbul’un son bir yılda sadece yüzde 12.5 getiri sunduğu, mevduat faizlerinin ise ancak yüzde 50 getiri sağladığı bir ortamda yüzde 10 bini aşan getiri alternatifi sunan yatırım fonları bir yandan yatırımcılar için fırsat olarak görülürken, diğer yandan da para piyasaları için büyük tehlike olarak değerlendiriliyor.

Yatırım fonlarının büyüklüğü 8.1 trilyon lirayı bulurken, yaklaşık 5.7 milyon yatırımcı bu fonlara yatırım yaptı. Türkiye’de 1.357 serbest fon bulunuyor. Bunların 333’ünün faaliyetlerine Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) kayıtlı olarak devam ediyor. 1.024 fon ise TEFAS dışında işlem görüyor. Yasal olarak fonların TEFAS’a kayıt zorunluluğu bulunmuyor. 30 portföy yönetim şirketi, 33 banka ve 51 aracı kurum ise bu alana faaliyet sürdürüyor.

YÜZDE 10 BİN GETİRİ

Büyük getirileri ile dikkat çeken Tera Portföy Yatırım’ın birinci serbest fonu yüzde 10.027 getiri ile dikkatleri üzerine çekerken, Atlas Portföy serbest fonu ise son bir yılda yüzde 576’lik getiriye imza attı. Serbest şemsiye fonları başlığı altında işlem gören fonlarından Ata Portföy’ün bünyesindeki serbest fon ise bu dönemde 414.5 getiriye sağladı.

BİR AYDA YÜZDE 51 KAYIP

Ancak yatırım fonlarının bazılarında kayıplar da çok büyük oluyor. Son bir aylık dönemde Trive Portföy birinci serbest yatırım fonu yüzde 51.6’lık kayıpla dikkat çekerken, bunu yüzde 39.9 düşüşle Allbatross Portföy birinci hisse senedi serbest fonu, yüzde 33.4 gerileme ile İstanbul Portföy ondördüncü serbest fonu takip etti. Sadece nitelikli yatırımcıların, yani 1 milyon lira ve üzeri yatırım yapanların katılabildiği bu özel yatırım fonlarının büyük bir kısmı getiri üzerinden işlem ücreti de talep ediyor.

Gözetim ve denetim sorumluluğu SPK’da

Yatırım fonlarına yönelik tartışmalara katılan ekonomistler, özellikle denetim mekanizmalarının zayıf olmasının yatırımcılar için büyük bir risk yarattığına işaret ediyor. Sosyal medya üzerinden açıklama yapan Başkent Üniversitesi Uluslararası Finans ve Bankacılık Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Babuşcu, 3-12 Kasım tarihleri arasında bazı yatırım fonlarında yüzde 25’e varan kayıplar yaşandığına işaret ederek “Olağanüstü bir durum (savaş, büyük afet, küresel kriz vb.) yokken fon değerinin neredeyse sıfıra düşmesi, yatırım fonu mantığıyla bağdaşmaz ve ‘normal piyasa riski’ ile açıklanamaz” ifadelerinin kullandı.

YÜKSEK RİSK VAR

Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) gözetim ve inceleme yükümlülüğü olduğunu hatırlatan Babuşcu, “Eğer gerekli müdahale yapılmamışsa, ağır kayıplara uğrayan yatırımcıların hukuki yollara başvurmaları doğal bir haktır. Aksi halde yatırım fonları, giderek artan şekilde kötüye kullanıma açık hale gelir ve sermaye piyasalarına olan güven zedelenir” değerlendirmesi yaptı.

İktisatçı Mahfi Eğilmez, ise “Yatırım tavsiyesi soran çok oluyor. Ben yatırım tavsiyesi vermiyorum. Çok yüksek getiri vaat eden çok yüksek riskli yatırımlara girerken şu sözü hatırlayın: Beleş peynir fare kapanında bulunur” diye yorum yaptı.